Jaco

Personal Robot ‘Jaco’ is een persoonlijk hulpmiddel voor personen zonder inzetbare handfunctie. De grijper van deze robot neemt allerlei dagelijkse handelingen over die de gebruiker niet meer handmatig kan uitvoeren  ‘Jaco’ wordt op een rolstoel geplaatst en kan door zijn gebruiker heel efficiënt bediend worden. Het aantal handelingen dat men met ‘Jaco’ kan uitvoeren is vrijwel oneindig. Heel belangrijk zijn de dagelijkse handelingen die iemand in staat stellen om zo zelfstandig mogelijk te functioneren. Zo kan ‘Jaco’ helpen met eten en drinken, iets oprapen, keukenactiviteiten doen, een apparaat aan of uitzetten.

’Jaco’ is bedoeld voor personen die het ontbreekt aan een inzetbare handfunctie. Is er nog enige handfunctie, dan is deze zo weinig functioneel dat eenvoudigere voorzieningen (zoals armondersteuningen) geen oplossing bieden. Gebruikers zijn vaak personen met gevorderde spierziektes of ernstige neurologische aandoeningen. Voor het gebruik dient voldoende begrip aanwezig te zijn en men dient ook voldoende gezichtsvermogen te hebben.

‘Jaco’ werd ontwikkeld door door Kinova Rehab te Montreal, Canada. Focal Meditech deed op basis van eerdere ervaring en in nauwe samenwerking met Kinova verder ontwikkelwerk Dit betreft met name de bedieningen, de mechanische integratie op de rolstoel, de elektronische integratie op het rolstoelplatform en de veiligheid.

Gebruiker specifiek en afhankelijk van de gebruikte rolstoel worden door Focal rolstoelintegratie en –opbouw verzorgd, evenals instructie en levering. Dit alles gebeurt op basis van een hoogwaardig onderzoek met alle betrokkenen gevolgd door een advies op maat. Focal fungeert voor diverse Europese landen als steunpunten in de verstrekking en het onderhoud van ‘Jaco’ en levert tevens tal van additionele Focal componenten zoals wegzwenk- en kantelmechanismen en bedieningen.

Jaco werking

‘Jaco’ is een zogenaamde robotmanipulator, een robot die bedoeld is voor het hanteren en manipuleren van tal van voorwerpen die in het dagelijks leven benodigd zijn. Denk aan eten, drinken, bril op- en afzetten, activiteiten in de keuken doen, helpen bij het computeren, een deur openen.. ‘Jaco’maakt talloze dagelijkse activiteiten weer haalbaar. Op die manier is het voor de gebruikers vaak mogelijk om een aantal uren zelfstandig thuis of op een dagverblijf of werkplek te functioneren. Zonder steeds een beroep te moeten doen op hulpverleners en zonder de noodzaak om steeds derden in hun huis aanwezig te hebben. Het reiken en grijpen van voorwerpen tot 1 en 1 ½ kg. (afhankelijk van de reikwijdte) is met ‘Jaco’ mogelijk. Technische gezien is ‘Jaco’ een lichtgewicht zeven assige robot met een grijper bestaande uit drie vinger. Het hulpmiddel wordt op een rolstoel gemonteerd waarbij er erg veel aandacht is voor een efficiënte plaatsing.

De bediening van een persoonlijke robot is per definitie een uitdaging. Focal deed veel ervaring op met de bediening van robots, besteedde veel aandacht aan het ontwikkelen van nieuwe bedieningswijzen en rustte ‘Jaco’ hiermee uit. ‘Jaco’ is te gebruiken zonder veel te moeten schakelen en zonder tal van menu’s te moeten raadplegen. De gebruiker kan zich concentreren op de verplaatsingen van de grijper. Gebruik van ‘Jaco’ is zodoende daadwerkelijk intuïtief. ‘Jaco’ is licht en gemakkelijk meeneembaar. Het hulpmiddel kan altijd op de rolstoel aanwezig zijn en op zeer diverse plaatsen gebruikt worden. ‘Jaco’ is inmiddels een beproefd hulpmiddel waarvan in binnen- en buitenland elke dag weer tal van gebruikers profiteren.

Alle voordelen op een rij:

  • Lichter en sterker dan enige andere persoonlijke robot door het gebruik van koolstofvezels en uiterst moderne elektronica
  • Unieke grijper met drie vingers voor betere grip
  • Mogelijkheden om herhaalde bewegingen op te slaan
  • Grote individuele instelbaarheid
  • Door gering gewicht (4,5 kg.) gemakkelijk afneembaar
  • Belast de rolstoel in zeer geringe mate; de rij eigenschappen van de rolstoel blijven behouden
  • Verbreedt de rolstoel nauwelijks; het passeren van deuropeningen wordt niet lastiger
  • Heel gering energiegebruik. Het hulpmiddel kan de hele dag gebruikt worden
  • Veilig
  • Diverse bedieningsmogelijkheden; individuele aanpassingen zijn altijd mogelijk
  • Diverse extra componenten zoals wegzwenk- en kantelmechanismen zijn leverbaar
  • Kan doorgaans volledig geïntegreerd worden in het rolstoel bedieningssysteem
  • Snelle service en ondersteuning vanuit eigen werkplaats.

Marieke van Gastel

Marieke gebruikt een Top/Help èn een robotmanipulator. Heel wat techniek, maar dat is niet zonder reden – de hulpmiddelen stellen Marieke in staat om toch redelijk zelfstandig te zijn ondanks heel forse beperkingen.

Mijn naam is Marieke van Gastel. Ik ben 31 jaar oud en woon in een Fokuswoning in Eindhoven. Ik werk bij een communicatiebedrijf gespecialiseerd in zorg, welzijn en werk. Vanzelfsprekend ben ik daar ook tevens ervaringsdeskundige aangezien ik zelf veel te maken heb met deze sectoren. Dan even over mijn hulpmiddelen. Aan de linkerkant heb ik een Top/Help waarmee ik zelfstandig kan eten. Ik heb deze al wat jaren (ik schat een jaar of zeven). Sinds oktober dit jaar heb ik ook een robotmanipulator, de Jaco. Deze is rechts geplaatst op mijn rolstoel en ik bestuur hem met mijn joystick.

Ik heb een progressieve spierziekte (SMA). Daardoor heb ik geen spierkracht in mijn lijf en heb qua lichamelijke verzorging overal hulp bij nodig. Door de Top/Help ben ik in staat nog wel zelfstandig te kunnen eten. De Jaco biedt me nog veel meer mogelijkheden zoals het helpen met drinken, lampen aan en uitdoen, dingen oprapen en wegleggen, iets uit de koelkast pakken en selfies maken met mijn telefoon :-). Ik ben weer een stuk zelfstandiger en minder afhankelijk van anderen geworden door deze twee hulpmiddelen. Dit geeft me een vrijer gevoel.

Focal is voor mij een zeer klantvriendelijke organisatie. Zij proberen zo goed mogelijk mee te denken voor oplossingen en helpen altijd direct als er iets kapot is of niet goed werkt. Persoonlijke aandacht staat bij Focal hoog in het vaandel merk ik als klant en dat maakt juist het verschil. Je bent als klant geen nummer terwijl je dat bij andere instanties wel vaak bent.


Daphne Christiaans toont wat ze kan. Over doorzetten, wiskunde en robotmanipulator Jaco

Voor Daphne Christiaans bepaalde het lot dat ze geboren werd met een ernstige vorm van cerebrale parese. Daphne, 19 jaar oud, is spastisch en zodoende niet het doorsnee buurmeisje. Focal leerde Daphne kennen doordat we haar een robotarm (Jaco) mochten verstrekken. Die ontmoetingen leerden ons dat Daphne een krachtige, intelligente dame is die op haar eigen manier iets moois van het leven maakt. Wij geven graag een inkijkje in haar bestaan.

Daphne woont met haar ouders en zus in een leuke woning in de randstad. Ze heeft vanaf haar geboorte een vorm van cerebrale parese die spasticiteit en met name functiebeperkingen in armen, benen en spraak tot gevolg heeft. Ze ontvangt veel zorg en opvang in een warm gezin. Haar aanzienlijke beperkingen maakten dat Daphne speciaal onderwijs diende te bezoeken. Mytylschool De Brug in Rotterdam speelde een grote rol in haar ontwikkeling. Hier volgde zij een speciaal programma en haalde haar reguliere HAVO diploma wat haar in staat stelde zich voor het HBO te kwalificeren. Het bereiken van dit niveau via speciaal basis- en vervolgonderwijs is een topprestatie van Daphne. Ze heeft voor alle activiteiten extra tijd nodig, en dient informatie tot zich te nemen en te verwerken via haar computer met computeraanpassingen. Nu bezoekt Daphne al weer een jaar de Haagse Hogeschool waar zij wiskunde studeert . Met name statistiek vindt zij heel leuk. Inmiddels behaalde zij haar propedeuse.

Praten is voor Daphne niet heel eenvoudig en het kost soms moeite om haar te verstaan. Zij maakt zodoende niet zozeer met woorden maar met daden duidelijk wat zij in haar mars heeft en leert ons een lesje: ‘Mensen onderschatten me en denken dat ik niet alles kan leren’. Succes komt niet zomaar. Daphne investeerde veel energie en tijd in haar opleiding, en zal dit nog wel blijven doen. Haar mytylschool droeg op professionele wijze bij aan haar succesvolle scholing, en momenteel helpt de Haagse Hogeschool haar heel goed. Dit samenspel maakt dat ze nu leeftijdsconform kan presteren.

Op school maakt Daphne lange dagen. Vrijwel zelfstandig naar school gaan is mogelijk door het speciaal vervoer, een toegankelijke omgeving en dito computer, en haar elektrische rolstoel. Op haar rolstoel heeft ze sedert anderhalf jaar een robotmanipulator, type Jaco. De Jaco is gemonteerd op een hefarm, zodat deze mooi opgeborgen kan worden op de rolstoel en een goed bereik heeft. Voor Daphne is het vooral een voorziening die maakt dat ze, eenmaal op school, zelfstandig kan eten en drinken. Zo kan ze nu zelfstandig een boterham eten, of drinken uit een pakje of beker. Ze bedient de robotarm via een apart scherm en doet deze bediening heel geroutineerd en vlot. Dat maakt ook wel dat Daphne nu een snellere reactie van de robot op prijs zou stellen. Om veiligheidsredenen is dit nu niet realiseerbaar. Daphne is zeker blij met de Jaco; bij afwezigheid van de robotarm zou ze veel hulp moeten vragen.

Daphne noemt de samenwerking met Focal goed. Lastig vindt ze de afstemmingsproblematiek die altijd weer in de revalidatietechniek sector optreedt. De vaste leverancier van haar rolstoel had bijvoorbeeld naar beste kunnen een wegklapbaar werkblad gemaakt. Dit bleek niet te voldoen aan de eisen die Focal eraan moest stellen vanwege montage van de robotarm. Als gevolg diende Focal nog veel extra werk aan dit blad te verrichten. Met het uiteindelijke resultaat is zij nu dan toch tevreden. Daphne slaagt erin om techniek aan haar succes bij te laten dragen. Voor dit succes levert ze echter zelf de belangrijkste ingrediënten aan: een flinke portie inzet en doorzettingsvermogen!

 

Niels ten Hagen

Jaco gebruiker Niels ten Hagen: aangepast sporten en onbeperkt ondernemerschap – daar ga ik voor!

In het mooie Zwolle woont Niels ten Hagen. Hij ontvangt mij trots en gastvrij in de woning die hij onlangs samen met zijn vrouw heeft gekocht. Niels is al langer bekend bij Focal omdat hij vanwege zijn spierziekte (SMA type II) een ‘typische’ gebruiker van de robotmanipulator Jaco is. Niels kan ons een hoop leren over de omgang met complexe hulpmiddelen zoals de Jaco . Maar hij leert ons vooral over manieren om krachtig en onafhankelijk in het leven te staan.

Niels is 42 jaar jong. Zijn spierziekte werd al op jonge leeftijd vastgesteld en zijn scholing vond zodoende in eerste instantie plaats binnen het speciaal onderwijs. Daar werd hij niet voldoende uitgedaagd, dus uiteindelijk rondde hij de HAVO opleiding af in het reguliere onderwijs. Niels studeerde vervolgens af als 2e graads docent Nederlands. Het leraarschap bleek geen praktisch beroep voor iemand met zijn progressieve spierziekte ervoer hij tijdens de studie. Toevallig vond hij een baan bij de gemeente Amsterdam en maakte al snel carrière via diverse functies ten dienste van Sportservice Amsterdam, onder meer als projectleider en later beleidsmedewerker Aangepast Sporten. Hij nam in 2006 ontslag als Hoofd Communicatie binnen deze sector van de gemeente om zich volledig te kunnen richten op het ondernemerschap. Naast werk en studie is rolstoelhockey van zijn 7e tot zijn 38e levensjaar een rode draad in zijn leven geweest. De grootste successen waren Goud op het EK in 2008 en Zilver op het WK 2010. Zijn eigenzinnige karakter (‘Ik wist altijd alles beter’) maakte dat hij trainer in het rolstoelhockey werd en veel trainingen gaf – zowel voor de eigen vereniging als voor andere. Dit bracht veel moois, ook omdat hij veel personen met een beperking ontmoette en op veel plaatsen kwam. Niels heeft deze carrière vrijwel afgebouwd, maar bekleedt nog een bestuursfunctie in het internationale rolstoelhockey. Hij is onder meer de Technical Delegate bij het aanstaande EK in Nederland. Het evenement wordt georganiseerd door IWAS en vindt van 13 t/m 17 juli plaats in Alkmaar/De Rijp.

De vele contacten met allerlei personen met functiebeperkingen maakten dat Niels vaak ervaringen met hen uitwisselde en adviezen gaf. Die richtten zich met name op werk en ondernemerschap, een thema dat zijn bijzondere aandacht heeft. Hij werd in 2002 zelf ondernemer en richtte het bedrijf Live Life 2 the Max op. Hier hield hij zich bezig met advies en training voor het zelfstandig ondernemerschap voor personen met beperkingen. Momenteel is hij daarnaast directeur van het Expertisecentrum Bijzonder Ondernemen. Met twee compagnons geeft hij trainingen en verzorgt coaching door het gehele land.

Met een zelfstandig huishouden, zijn bedrijfsmatige activiteiten en bestuursfuncties heeft Niels een druk en goed gevuld bestaan. Dat is wat hij wil en wat bij hem past: ‘Ik kan niet stilzitten en zoek steeds de uitdaging’. Zo’n bestaan is alleen maar mogelijk doordat hij zorg en de aanwezigheid van noodzakelijke hulpmiddelen goed georganiseerd heeft. De arm- en handfunctie van Niels is geleidelijk nihil geworden. Hij gebruikt inmiddels al jaren de robotmanipulator Jaco. Dat Niels zijn eigen, individuele keuzes maakt, blijkt wel uit de opbouw hiervan: terwijl vrijwel alle gebruikers de robotarm voorop de rolstoel hebben, heeft Niels deze achterop. Hij moest zodoende reikwijdte inleveren, maar meent veel voordelen te hebben omdat hij nu kort op een tafel kan rijden. Zijn ambitie is vooral om de Jaco als zijn arm kort bij het lichaam te kunnen inzetten voor een aantal belangrijke activiteiten zoals drinken, eten (deels) of een liftknop indrukken. Gezellig samen zitten met zijn vrouw en dan naar eigen wens een slokje wijn kunnen drinken door de Jaco te gebruiken is heel typerend voor de oplossingen die Niels zoekt. Daarnaast gebruikt Niels ook andere ondersteunende technologie, zoals de zeer gewaardeerde Housemate voor de bediening van zijn telefoon en spraakbesturingssoftware voor zijn laptop. Van Focal gebruikt hij bovendien al jaren een modulaire hoofdsteun.

Niels noemt de relatie met Focal goed. Hij wordt voldoende snel geholpen en in het verleden sponsorde het bedrijf sportactiviteiten die hij opzette. De voldoening is zodoende wederzijds!

 

Sophie Bonkie

‘Ik wil geen baas boven me’

In deze Nieuwsbrief besteden we graag aandacht aan een jonge vrouw die recente hulpmiddelen inzet vanuit een grote drang naar onafhankelijkheid. We spraken met Sophie Bonke, die haar robotarm en hoofdsteun hiervoor heel succesvol inzet. Sophie heeft het syndroom van Ehlers-Danlos, wat betekent dat haar bindweefsel niet goed is aangelegd. Zij heeft wel een stafunctie, maar geen loopfunctie en zit in een elektrische rolstoel. Al evenmin heeft zij een inzetbare handfunctie. Om die redenen gebruikt zij tevens de robotarm Jaco van Focal, en voor het stabiliseren en wijzigingen van haar hoofd een modulaire hoofdsteun met elektrisch verstelmechanisme. Verwacht bij Sophie in Eindhoven geen glimmende, smetteloze hulpmiddelen.

Sophie is een doener die haar onafhankelijkheid hoog in het vaandel heeft, zelf de regie wil voeren en veel zelf doet. De omgeving, en zeker de aanwezige hulpmiddelen stralen dit direct uit – ze hebben zoals dat heet echte gebruikssporen. Koffie zet Sophie bij ontvangst direct zelf met behulp van Jaco en laat direct zien hoe handig en intensief zij deze robotmanipulator gebruikt.

Sophie vertelt dat zij speciaal basisonderwijs volgde in Leiden, hierna speciaal middelbaaronderwijs en een MBO opleiding op Heliomare te Wijk aan Zee. De nabijheid van haar ouders èn de drang naar een meer stedelijk leven deden haar in september verhuizen naar Eindhoven. Komend schooljaar gaat zij de HBO opleiding Small Business en Retail Management volgen. Wat zij hier later mee wil is haar nog niet zo duidelijk, maar zij wil straks géén baas boven zich hebben. Deze studie biedt hiervoor goede kansen. Een belangrijke hobby van Sophie is rolstoelhockey, wat zij speelt bij de GP Bulls.

Sophie heeft de Jaco nu vier jaar, en kan dus goed oordelen over de bruikbaarheid ervan. De Jaco is de opvolger van haar vroegere Top/Help, die zij allengs minder kon gebruiken. Sophie zou van alle hulpmiddelen de Jaco wellicht het allerminst willen missen. Met de Jaco deden zich in de eerste jaren meerdere problemen voor, maar dat is nu nauwelijks meer het geval. Sophie bedient de robotarm, de rolstoel en een omgevingsbediening middels gescheiden systemen. Terzijde van de rolstoel joystick heeft zij midden op het werkblad een mini joystick en een scherm. De Jaco is op een liftarm gemonteerd, maar blijft gedurende de gehele dag uitgeklapt wat duidelijk maakt dat het apparaat frequent gebruikt wordt. Activiteiten die zij ermee uitvoert zijn o.a. geheel zelfstandig eten en drinken, keukenactiviteiten, knoppen indrukken, allerlei dingen pakken en manipuleren. Verder de pelotten van de hoofdsteun aandrukken, nagels lakken, mascara opdoen. Markant is, dat Sophie om korte stukjes op te kunnen schrijven haar pen tussen twee vingers hangt en met haar eigen hand – die ze licht kan bewegen - de pen over het papier heen begeleidt. Soms vult ze ook op de grond de etensbakjes van haar heel ondeugende kat bij. Dat Sophie en haar omgeving de Jaco geleidelijk ‘Baco’ zijn gaan noemen illustreert hoe praktisch en functioneel zij met de robotarm omgaat!

De modulaire hoofdsteun van Sophie kent een specifieke uitvoering. Er zijn twee zijdelingse pelotten aan de rechter zijde. De voorste gaat enigszins rond het hoofd en helpt sterk bij de stabilisatie van het hoofd in voor- achterwaartse richting. Het modulaire systeem is gebouwd op een vier-assig elektrisch verstelmechanisme. Hiermee verstelt zij de hoofdpositie voor/achterwaarts, hoog/laag, links/rechts en ze past de neiging aan. De laatste mogelijkheid waardeert zij het meest. De wijzigingen, die zij haast geautomatiseerd uitvoert, hebben veel te maken met de gevolgen van houdingsverandering gedurende de dag. Sophie zakt geleidelijk onderuit en zij kan dan toch de houding van het hoofd hierop aanpassen. Het huidige mechanisme steekt nog fors uit. Focal is nu in staat om het mechanisme te verkleinen, en deze wijziging gaat binnenkort plaats vinden.

Sophie vindt de samenwerking met Focal goed. Zijn er problemen, dan is er doorgaans de volgende dag iemand aanwezig. De adviseurs kent ze al zeker acht jaar, en deze zijn vertrouwd voor haar. Een bezoek aan Sophie leert heel wat, maar bovenal dat de combinatie van een bevlogen gebruikster, een goed hulpmiddel èn de samenwerking tussen gebruiker en leverancier de grootste zelfstandigheid brengt.

 

Matthijs Hamakers

Matthijs Hamakers – Over de ongelooflijke samenwerking van mens, robot en tal van andere hulpmiddelen.

Onze gebruiker van de maand is Matthijs Hamakers. Met zijn zus en moeder woont Matthijs in Oisterwijk. Matthijs is 22 jaar oud, en volgt de Master Forensische Psychologie aan de Universiteit van Tilburg. Vanaf zijn geboorte heeft hij een spierziekte, die hem al vroeg heel aanzienlijk beperkte in zijn lichamelijk functioneren. Hij doet aan rolstoelhockey bij BISO ’65 in Ulvenhout en kijkt fervent naar films en tv series. Matthijs groeide op in Berkel- Enschot en ging naar de basisschool die naast de eerste vestiging van Focal gelegen was. Het is dan ook geen wonder dat er een al jarenlang bestaande relatie is met het bedrijf. Focal leverde en installeerde een groot aantal geavanceerde hulpmiddelen op zijn elektrische rolstoel.

Als kind was Matthijs één van de eerste gebruikers van de elektrische dynamische armondersteuning Top/Help. Vanwege de progressie van zijn spierziekte bleef het daar niet bij. Er kwam een, aanvankelijke vast gemonteerde, modulaire hoofdsteun. Deze hoofdsteun werd later voorzien van een drie- assige, elektrisch verstelbare hoofdsteundrager. De Top/Help bleef aanwezig onder zijn rechter arm omdat hij deze niet kan missen bij het liften van deze arm, maar aan zijn linker zijde kwam drie jaar geleden de robotmanipulator Jaco. Hiernaast bouwde Focal zijn mechanische beademing op de rolstoel op, en voorzag slang en mondstuk van een wegzwenkmechanisme. Al deze voorzieningen zijn van nul en gene waarde als ze niet vlot en goed te bedienen zijn, ondanks de uiterst beperkte handfunctie van Matthijs. Alle functies van de rolstoel èn de hierop gebouwde voorzieningen bedient Matthijs middels een HMC interface, waarop drie knoppen en een mini joystick aangesloten zijn. Er is voorts nog een losse schakelaar voor de elektrische Top/Help.

Zie je Matthijs in de weer, dan zie je een prachtig voorbeeld van samenwerking tussen mens en geavanceerde hulpmiddelen. Vrijwel geautomatiseerd lijkt Matthijs zijn diverse hulpmiddelen in te zetten, maar daar was heel wat voor nodig. De term ‘doorzetter’ is op Matthijs bepaald van toepassing. Hij stak veel tijd en energie in het ontdekken van de mogelijkheden van zijn hulpmiddelen, vertelde hoe hij het hebben wil en stuurde steeds aan op aanvullingen en verbeteringen.

Op die manier helpt technologie om de progressie van zijn aandoening bij te houden, en is hij in staat om meerdere uren alleen te functioneren en een zware studie op te pakken. Het is bijzonder leerzaam om van Matthijs te horen hoe hij de verschillende voorzieningen van Focal inzet.

De robotarm Jaco assisteert Matthijs bij vrijwel alle activiteiten die wat zwaarder zijn. Dan gaat het om drinken, vasthouden van zijn iPhone en telefoneren, iPad en muis en allerlei andere zaken pakken, dingen oppakken en wegzetten in de keuken die met eten en drinken te maken hebben, lichtschakelaars en liftknoppen bedienen, deurbel indrukken, kastjes open doen, opladers aansluiten. Maar ook zelf verzorgingstaken uitvoeren zoals zijn bril aandrukken, jas van hem afnemen. Bijzonder is ook dat de Jaco een rol speelt bij het verbeteren van zijn houding gedurende de dag. Hij legt er zijn linker arm mee goed en corrigeert de positie van zijn schouder door de Top/Help in een heel hoge stand te drukken. De Jaco stelt Matthijs in staat om meerdere uren alleen te zijn. Hij beheerst het apparaat op een ongelooflijke wijze, en is bijvoorbeeld in staat om een kleine medicijntablet op te pakken en in te nemen. Jaco is voorzien van een liftarm. Deze wordt gebruikt om het apparaat uit het zicht te nemen en klein op te bergen, bijvoorbeeld bij vervoer in een bus. De lift helpt ook om zaken van de grond op te pakken.

De elektrische Top/Help is op de rolstoel gebleven na installatie van de Jaco. De Top/Help blijft van heel groot nut. Zonder deze armondersteuning kan hij de rechter arm, zijn meest actieve arm, niet verplaatsen en zou deze niet kunnen inzetten voor het vlot eten van vast voedsel of het typen op een tablet of telefoon. De Top/Help kan vergrendeld worden, en speelt dan een rol bij zijn houdingsondersteuning. De fixatie is ook nuttig bij het rijden op snelheid: hij kan zodoende met de rechter hand de linker fixeren en goed de mini joystick blijven bedienen. Voor de Top/Help is de standaard bedieningsschakelaar aanwezig. Deze ligt permanent onder de linker handpalm en wordt vrijwel automatisch benut.

Een heel andere voorziening is de elektrisch verstelbare hoofdsteun. De drie assen hiervan worden afzonderlijk bestuurd; het betreft respectievelijk een hoog/laag, een voor/achter en een kantel verstelling. Het plaatsen in de rolstoel gebeurt niet elke dag het zelfde. Met de hoofdsteunverstelling kan Matthijs de positie van het hoofd hierop corrigeren. Ook kan hij zijn hoofdpositie aanpassen als hij gedurende de dag onderuit zakt in de rolstoel. Matthijs gebruikt, gerelateerd aan zijn activiteiten, vaak combinaties van verstellingen.

Zo gaat lezen en dingen doen op het werkblad beter door het hoofd iets omhoog te brengen en kantelen. Eten vergt juist een verstelling naar beneden, naar voren en iets achterover. Hierdoor komt het hoofd in een betere positie om te slikken en valt de mond enigszins open.

De mechanische beademing is door Focal op gecertificeerde wijze op de rolstoel geplaatst en in de bediening geïntegreerd. De apparatuur werd geplaatst in een stevige metalen behuizing van eigen fabricage. De ventilatorslang met mondstuk werd voorzien van een zwanenhals met wegzwenkmechanisme. Zodoende kan Matthijs, die de beademing niet duurzaam gebruikt, slang en mondstuk uit het zicht nemen en wegnemen om te goed te kunnen praten en eten.

De HMC bediening met knoppen en joystick wordt voor alle bovenstaande hulpmiddelen èn voor alle rolstoelfuncties – inclusief rijden – gebruikt. Het gaat hier wederom om maatwerk. De HMC besturingskast werd voorzien van specifieke menu’s, bijvoorbeeld voor de rolstoel en voor robotbediening. Ook werd door Focal een menu voor Omgevingsbediening in geprogrammeerd. Vanuit dit menu bedient Matthijs de voordeur, alle tv’s, de DVD speler en audio installatie.

Alle voorzieningen zouden nog niet bruikbaar zijn als ze niet zorgvuldig en ergonomisch op de rolstoel geïnstalleerd zijn. Zodoende werd uitgebreide rolstoelaanpassing gedaan, waaronder aanpassingen aan het werkblad, plaatsing van de HMC, en zorgvuldige opbouw van de robotarm. Bij de laatste is het van groot belang dat deze zo veel mogelijk binnen de contouren van de rolstoel geplaatst wordt en deze niet verbreedt. Hoogwaardige rolstoelaanpassingen vragen een vrijwel ambachtelijk en hoogwaardig vakmanschap – en dat lijkt bij Matthijs goed gelukt te zijn.

Het verbazingwekkende functioneren van Matthijs is een samenspel van alle partijen. Focal speelde hier een voorname rol, maar bovenal loont zich de grote inzet van Matthijs. Aanpassingen en voorzieningen zouden niet tot stand komen als deze niet door betalende partijen als zorgverzekeraar en gemeente (WMO) vergoed worden. Met al deze partijen is een goede samenwerking tot stand gekomen. In het bijzonder is Matthijs de gemeente Oisterwijk erkentelijk. Over service- en dienstverlening door Focal zegt Matthijs: ‘Iedereen denkt mee en doet zijn best om het snel voor elkaar te krijgen. Dat geldt ook voor reparaties. Het is fijn dat dit alles op één adres kan. Er zijn zodoende geen afstemmingsproblemen, ik heb één aanspreekpunt, men kent mij, en één partij is bekend met alle complexe techniek’.

 

Video:

 
 
 


Foto's:

Voor Jaco is downloadbare documentatie beschikbaar.
Klik hier om de documentatie te bekijken.

 

Deel deze pagina